หลักการแก้ไขการเปลี่ยนแปลงในการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

หลักการแก้ไขการเปลี่ยนแปลงในการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 

เศรษฐกิจพอเพียง หมายถึง เศรษฐกิจที่สามารถอุ้มชูตัวเองได้ให้มีความพอเพียงกับตัวเอง (Self Sufficiency)
อยู่ได้โดยไม่สร้างความเดือดร้อนให้ตนเอง และผู้อื่น ซึ่งต้องสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจของตนเองให้ดีเสียก่อน
มีความพอกินพอใช้สามารถพึ่งพาตนเองได้ ย่อมสามารถ สร้างความเจริญก้าวหน้าและฐานะทางเศรษฐกิจ
ของประเทศได้ การดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของ ทางสายกลาง
และความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงหลักการ 3 ประการ ดังนี้

        1.ความพอประมาณ

        2.ความมีเหตุผล

        3.การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว

โดยการดำเนินงานเศรษฐกิจพอเพียงที่ดีจะต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไข ความรู้ และคุณธรรม ตลอดจนต้องเป็นคนดี
มีความอดทน พากเพียร

การนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้นั้น ขั้นแรก ต้องยึดหลัก "พึ่งตนเอง" คือ พยายามพึ่งตนเองให้ได้ก่อน
ในแต่ละครอบครัวมีการบริหารจัดการอย่างพอดีประหยัด ไม่ฟุ่มเฟือยสมาชิกในครอบครัวแต่ละคนต้องรู้จักตน
เอง  เช่น ข้อมูล รายรับ-รายจ่าย ในครอบครัวของตนเองสามารถรักษาระดับการใช้จ่ายของตน ไม่ให้เป็นหนี้
และรู้จักดึงศักยภาพในตัวเองในเรื่องของปัจจัยสี่ให้ได้ในระดับหนึ่ง

การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อย่างพอเพียง" คือ ดำเนินชีวิตโดยยึด หลักทางสายกลางให้อยู่ได้อย่างสมดุล
คือ  มีความสุขที่แท้ ไม่ให้รู้สึกขาดแคลน จนต้องเบียดเบียนตนเองหรือดำเนินชีวิตอย่างเกินพอดี
จนต้องเบียดเบียนผู้อื่นหรือเบียดเบียนสิ่งแวดล้อม โดย

- ยึดหลัก พออยู่ พอกิน พอใช้

- ยึดความประหยัด ตัดทอนค่าใช้จ่าย ลดความฟุ่มเฟือยในการดำรงชีพ

- ยึดถือการประกอบอาชีพด้วยความถูกต้องและสุจริต

- ละเลิกการแก่งแย่งผลประโยชน์และแข่งขันในการค้าขาย

- มุ่งเน้นหาข้าวหาปลา ก่อนมุ่งเน้นหาเงินหาทอง

- ทำมาหากินก่อนทำมาค้าขาย

- ภูมิปัญญาชาวบ้านและที่ดินทำกิน คือ ทุนทางสังคม

- ตั้งสติที่มั่นคง ร่างกายที่แข็งแรง ปัญญาที่เฉียบแหลม นำความรู้ ความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง เพื่อปรับวิถีชีวิตสู่
การพัฒนาที่ยั่งยืน
ส่วนเศรษฐกิจพอเพียงในระดับชุมชน คือ ชุมชนมีความเข้มแข็งสามารถพึ่งตนเองได้ประชาชนมีการรวมกลุ่ม
ทางด้านเศรษฐกิจ เพื่อต่อรองผลประโยชน์ที่เป็นธรรม การแก้ไขปัญหาความยากจนด้วยความพอเพียง
เดินทางสายกลางนั้นสามารถประยุกต์นำไปใช้ได้ทุกอาชีพ โดยยึดหลักการ “ พอมีพอกิน อยู่ดีกินดีมั่งมีศรีสุข ”

เศรษฐกิจพอเพียงในกระแสโลกาภิวัตน์

เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวทางการดำรงอยู่ และการปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ตั้งแต่
ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง
โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียงหมายถึง ความพอประมาณ
ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการมีผลกระทบใดๆ อันเกิด
จากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน ขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ
โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐ นักทฤษฎี และนักธุรกิจในทุกระดับให้มีความสำนึกในคุณธรรมความซื่อสัตย์สุจริต
และให้มีความรอบรู้ที่เมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน มีความเพียร มีสติปัญญา และความรอบคอบ เพื่อให้
สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ประเทศไทยประสบกับวิกฤตการณ์ครั้งยิ่งใหญ่ทางเศรษฐกิจเมื่อปีพุทธศักราช 2540 ทำให้ประชาชนชาวไทย
ทุกภาคส่วนทางสังคม หน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน ประชาสังคม นักวิชาการต่างๆ ต้องย้อนกลับมา
พิจารณาและทบทวนวิถีการดำเอนชีวิตและยุทธศาสตร์ที่จะเลือกเป็นแนวทางใหม่ที่สอดคล้องกับสภาพสังคม
ไทยอย่างแท้จริง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระราชดำรัส “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง”
มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 ถือเป็นทางออกที่ดีที่สุดและเหมาะสมสำหรับสังคมไทย

ปัญหาที่สำคัญอันเป็นรากเหง้าของความทุกข์ นั่นคือปัญหาความยากจนที่เป็นปัญหาหลักบ้านเมือง เนื่องจาก
ประชาชนส่วนใหญ่ยังมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ไม่พอเพียง การแก้ไขปัญหาความยากจนจึงเป็นนโยบายของรัฐบาล
ทุกยุคทุกสมัย การแก้ไขปัญหาความยากจนนั้นไม่ใช่เป็นหน้าทีของรัฐบาลเพียงฝ่ายเดียวหรือใครคนใดคนหนึ่ง
แต่ทุกคนต้องร่วมมือกันจึงจะสำเร็จได้ชีวิตที่พอเพียงต้องเริ่มจากตัวเองก่อน เศรษฐกิจพอเพียงระบบบุคคล คือ
ความสามารถในการดำรงชีวิตได้อย่างไม่เดือดร้อนมีความเป็นอยู่อย่างประมาณตนตามอัตภาพ
ไม่พันธนาการอยู่กับสิ่งใด เมื่อเริ่มจากตนเองได้แล้วก็ขยายผลไปสู่ครอบครัว เศรษฐกิจพอเพียงระดับ
ครอบครัว คือ การพอมีพอกินไม่ฟุ่มเฟือยและไม่ฝืดเคืองนัก

แนวทางการดำเนินชีวิตอย่างพอเพียงตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง

มีความพอประมาณ คือ การทางสายกลาง ทั้งชีวิต การเงินและความเป็นอยู่ ถ้าขาดความพอประมาณชีวิตก็
จะส่งผลกระทบคือ เกินความพอดี เกิดความไม่รู้จักพอ เกิดความต้องการอยากได้อยากมี กระทบการเงิน คือ
การใช้จ่ายเกินตัว ไม่รู้จักพอ เกินประมาณใช้เงินเกินความพอดี ความเป็นอยู่ที่เกินพอดี จะใช้แบบหรูหรา
ฟุ่มเฟือยทั้งอาหาร เครื่องใช้ต่างๆ ทั้งๆที่ไม่มีความจำเป็นใดๆ เลย

รู้จักเหตุและผล หมายถึง การพิจารณาที่จำดำเินงานใดๆด้วยความถี่ถ้วนรอบคอบ ไม่ย่อท้อ ไร้อคติ คำนึงถึงเหตุ
และปัจจัยแวดล้อมทั้งหมด เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างถูกต้องดีงาม เกิดประสิทธิผล เกิดประโยชน์และความ
สุข โดยปราศจากการเบียดเบียนตนเอและผู้อื่นนั้น

สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีให้ชีวิต หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆที่จะเกิดขึ้น
ได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้และไกล เป็นคุณลักษณะที่สามในปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง นอกเหนือจากคุณลักษณะด้านความพอประมาณและด้านความมีเหตุผล การมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี
หมายถึง การจัดองค์ประกอบของการดำเนินงาน ให้มีสภาพพร้อมรองรับต่อผลกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลง
ทั้งภายนอกและภายในได้เป็นอย่างดี

เพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย หมายถึง  โดยคำนึงถึงความจริงในโลกว่า ไม่มีอะไรได้มาฟรีๆ  ทุกอย่างต้องลงทุนลงแรงทั้งนั้น เช่น
การลงทุนทำมาค้าขาย หาอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ดยอาจจะต้องลงทั้งทุน ลงทั้งแรง ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม เพื่อเป้าหมายใน
การเพิ่มเงินเดือนหรือหาโอกาสก้าาวหน้าขึ้นในอนาตชคต รายจ่ายแต่ละอย่างมีระดับความสำคัญไม่เท่ากัน เราควรใช้จ่าย
กับสิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิตก่อน เช่น ค่าอาหาร ค่าที่อยู่อาศัย และพยายามลดรายจ่ายที่ไม่จำเป้น “ เงินทองไม่ได้ตกจากฟ้า
ได้มาเพราะเราหา หมดไปเพราะเราใช้ เหลืออยู่ได้เพราะเราแบ่งเก็บ เมื่อยามเราป่วยเจ็บจะได้เยียวยา ”

ฉลาดซื้อ ฉลาดใช้ หมายถึง  การเลือกซื้อสินค้าที่คุ้มค่า คุ้มประโยชน์ที่สุด ไม่ซื้อของที่ไม่จำเป็น ที่สำคัญคือ ต้องฉลาดคิด
ก่อนก่อหนี้ ฉลาดใช้ก็คือ การใช้สิ่งของที่เราซื้อให้คุ้มค่ามีประโยชน์สูงสุดและรักษาสิ่งของต่างๆให้คงอยู่ในสภาพที่เหมาะ
กับการใช้งานได้นานๆ รวมถึงประหยัดค่าใช้จ่ายจำพวกค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าโทรศัพท์ด้วย

พอเพียงด้วยวิถีพุทธ หมายถึง การที่จะให้เศรษฐกิจและชุมชนเป็นเศรษฐกิจที่พอเพียงได้  ก่อนอื่นเราต้องสร้างวินัยให้
ตนเอง และสร้างชุมชนเล็กๆอย่าครอบครัวใหห้กลายเป็นชุมชนที่พอเพียงเสียก่อน โดยหัวใจหลักคือการพึ่งพาตนเอง
รู้จักคุณค่าของธรรมชาติและรู้จักใช้สิ่งที่ธรรมชาติให้มาให้เป็นประโยชน์ที่สุด และต้องไม่ลืมที่จะลด ละ เลิก อบายมุก

จดทุกครั้งเมื่อจ่าย  หมายถึง การจดคือหลักการง่ายๆในการบริหารเงินหรือพูดง่ายๆก็คือเป็นการเฝ้าติดตามรายจ่ายพร้อม
ทั้งบริหารการใช้จ่ายให้เหมาะสมกับชีวิตจริง ซึ่งบัญชีรารับรายจ่ายเหล่านี้จะเป็นหลัก

ฐานที่ดีในการเตือนตัวเองว่า ในแต่ละเดือนเรามีรายจ่ายอะไรบ้างที่จำเป็นและไม่จำเป็น ซึ่งในสิ่งที่ไม่จำเป็นเราก็ควร
จะลดเลิกไปจะได้มีเงินเก็บไว้ใช้ในยามที่จำเป็น

เทคนิคให้มีเงินออม  หมายถึง การออมจะไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไปหากเราตั้งใจแน่วแน่ที่จะกำหนดเป้าหมายการเก็บออมว่า
ในแต่ละเดือนแต่ละปี จะมีเงินออมเท่าไหร่ จากนั้นกำหนดเป้าหมายน้อยกว่าหรือเท่ากับเป้าหมายการใช้จ่าย เพื่อให้มีเงินเหลือมากขึ้น
และถ้าเป็นไปได้ไม่ควรก่อหนี้เมื่อโดยจำเป็นและเกินกำลัง

ฉลาดใช้ชีวิต หมายถึง เวลาชีวิตมีไม่มากพอให้ลองผิดลองถูก ไม่ต้องใช้ชีวิตให้คุ้มค่า แต่ใช้ชีวิตให้มีค่า ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข
ไม่ต้องร่ำรวยเป็นเศรษฐี แต่ก็ไม่ได้อดอยาก จนต้องเบียดเบียนตนเองและคนอื่น

ยุทธการหมายเลข 10 หมายถึง  การออมแบบเลข 10 นี้มี 2 แบบคือ การออมเงินแบบลบ 10 มีวิธีการือ เมื่อเราหาเงินมาได้เท่าไหร่
ให้หักไว้เป็นเงินออม ก่อนที่จะเอาไปใช้จ่ายทันที 10% ขอองเงินที่หามาได้ การออมแบบนี้เหมาะสำหรับคนที่มีวินัย
ทางการเงินค่อนข้างดี ส่วนอีกแบบคือการออมเงินแบบบวก 10 หมายถึง ถ้าเราใช้เงินไปเท่าไหร่ ต้องเก็เงินเพิ่มให้ได้
10% ของเงินที่ใช้ไป วิธีนี้เหมาะกับคนที่มีนิสัยชอบจับจ่ายใช้สอยเพราะจะช่วยเตือนความจำให้เราเก็บเงินทุกครั้งไป

การนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

ด้านเศรษฐกิจ ไม่ใช้จ่ายเกินตัว ไม่ลงทุนเกินขนาด คิดและวางแผนอย่างรอบคอบ มีภูมิคุ้มกันไม่เสี่ยงเกินไป เช่น ทำบัญชีรายรับรายจ่าย
เพื่อที่จะจัดการการใช้จ่ายเงินได้อย่างเป็นระบบ

ด้านจิตใจ มีจิตใจเข้มแข็ง มีจิตสํานึกที่ดี เอื้ออาทร เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่า ประโยชน์ส่วนตัว

ด้านสังคมและวัฒนธรรม ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน รู้ รัก สามัคคี สร้างความเข้มแข็งให้ครอบครัว และชุมชน รักษาเอกลักษณ์ ภาษา
ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมไทย

ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รู้จักใช้และจัดการอย่างฉลาดและรอบคอบ ฟื้นฟูทรัพยากรเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและคงอยู่
ชั่วลูกหลาน เช่น การใช้น้ำอย่างประหยัด ปิดไฟเมื่อไม่ใช้งาน ขึ้นลงชั้นเดียวใช้บันไดแทนลิฟท์

ด้านเทคโนโลยี รู้จักใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการและสภาพแวดล้อม พัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญาชาวบ้าน

 การน้อมนําปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาประยุกต์ใช้ในทุกภาคส่วนของสังคมอย่างจริงจัง จะส่งผลให้การพัฒนาประเทศก้าวหน้าไป
อย่างสมดุล ม่ันคง และย่ังยืน พร้อมรับต่อการเปล่ียนแปลงในทุกด้าน ทั้งด้านชีวิต เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ส่ิงแวดล้อม และเทคโนโลยี
อันจะนําไปสู่ “ความอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกันในสังคมไทย”